En daar zat ik dan. Op de ietwat oncomfortabele barkruk van coffeeshop Loft te Amsterdam-West. Na wat gefilosofeerd te hebben over de vercommercialisering van hedendaagse muziek en het daarmee gepaard gaande kwaliteitsverlies, belandde ons gesprek, ondanks mijn pogingen het te voorkomen, toch weer bij de geijkte discussiestof; De Islam en haar uitwassen.

"Ik vind dat vrouwenbesnijdenis echt niet kan!", betoogde een zojuist gearriveerde medewerker van de shop, die zich nog even kon verschuilen achter haar koffie verkeerd voordat ze aan de slag zou gaan met wiettoppen en afwasmiddel. "Het is gewoon barbaars", vervolgde ze en het hoorde volgens haar niet meer bij deze tijd. In afwachting om haar van een weerwoord te voorzien ratelde ze nog even door en haalde het universele verdrag van de rechten van de mens aan. Deze zogenaamd universele moraliteitscode was dé oplossing in het geval van de in haar ogen ‘verminkte vrouwen’.

Er spookte nu van alles door mijn hoofd; van de ogenschijnlijk onophoudelijke en ongerechtigde, inmiddels toch wel populistische kritiek op de Islam, tot de illusie van een existerende code die ‘het mensdom’ zou verenigen. Hoe kan ik dit nu het beste verwoorden? “Laat me allereerst het volgende voorbeeld aandragen, dat natuurlijk als je tijd hebt?”

Dat had ze wel, dus kon ik van wal steken; In Zuid Amerika hebben een aantal landen de zelfbeschikkingsrechten van ‘oorspronkelijke’ bewoners erkent. Dat houdt in dat bepaalde gemeenschappen,bijvoorbeeld in Colombia, het recht hebben op het uitvoeren en in stand houden  van hun eigen rechtssystemen (vaak dateren deze systemen ver voor de komst van Europese kolonisten). De berechting verloopt dus totaal anders binnen dit soort gemeenschappen. Zo kan het zijn dat voor het plegen van een moord, geen ellenlange gevangenisstraffen worden berekend, maar een aantal zweepslagen volstaan. Deze zweepslagen zijn dan niet alleen symbolisch voor de straf, maar symboliseren tegelijkertijd een bepaalde reiniging van de persoon die de moord heeft gepleegd, zodat deze weer in de gemeenschap opgenomen kan worden.

Stel je nu voor dat de universele rechten van de mens overal zouden gelden, dan zou dat betekenen dat deze gemeenschappen niet meer in staat zouden zijn om een dergelijke straf als zweepslagen uit te voeren. Daardoor zou de desbetreffende persoon  hoogstwaarschijnlijk verbannen worden uit de gemeenschap.  

Ik haalde dit voorbeeld aan om te illustreren dat er niet zoiets als universele rechten bestaan, simpelweg om het feit dat mensen andere systemen bedenken en hanteren om hun cultuur in uit te dragen. Het idee van de universele rechten van de mens is duidelijk afkomstig van westerse politieke en juridische denktanks die nogal eens de neiging hebben om hun eigen ideologieën te projecteren op etnische, of nationale minderheden. Niet alleen kan je dit als arrogant beschouwen, maar simpelweg ook als hypocriet, immers waarom voelen de nakomelingen van toch wel zeer barbaarse naties en landen zich zo geroepen om moraliteitscodes te dicteren voor de gehele wereld?

Dit brengt me dan gelijk op het volgende punt; wie ben jij om te beweren dat het besnijden van vrouwen barbaars is? En, als je dat vind (wat natuurlijk je goed recht is), wat voegt je mening dan precies toe? Wellicht dat de vrouwen na besnijdenis wel volledig erkent worden als vrouw en dat het binnen de gemeenschap een overgangsritueel symboliseert. Wellicht dat de vrouwen die niet zijn besneden wel verstoten worden uit hun gemeenschap. Wellicht dat het interessant zou zijn om eerst naar je eigen barbaarse culturele tradities te kijken (zoals bijvoorbeeld het halfnaakt laten poseren van vrouwen op billboards of in videoclips die om 15.00 uur gedraaid worden op zenders als TMF, dat een gemiddeld kijkpubliek heeft van onder de 15 jaar) voordat we de culturele tradities van anderen gaan veroordelen, immers, daar valt wat aan te doen!

"Nee, ik ben nog niet klaar", dacht ik bij mezelf, nadat ik een glimps opving van een iets geirriteerde blik van de coffeeshopbarjuffrouw. "De islam dit, de Islam dat, heb je weleens de Qu’ ran gelezen?" Nee, zei ze. Waarop baseer je dan je uitspraken? In hoeverre is je kritiek daadwerkelijk gegrond als je beweert dat het instituut de Islam vrouwenbesnijdenis goedkeurt, maar jezelf nog nooit de handleiding van dat instituut gelezen hebt om na te trekken of deze populistische mening correct is? En opeens betrapte ik mezelf op een geslepen vijandelijke houding en moest ik mezelf deze kritische vragen ook stellen. In hoeverre is jouw mening over vrouwenbesnijdenis relevant, als Europese man van begin 20?

Zonder mezelf deze kritische vragen op dat moment te stellen, bedacht ik me later in een moment van bezinning: Volledig irrelevant.

Volledig irrelevant, als ook de volledig uitgemolken en binnenstebuiten gekeerde discussie over de culturele problematiek die men in Nederland probeert te creëren. Wel, of geen hoofddoekjes, wel, of geen niqab, wel, of geen…

Lieve mensen, er is geen probleem in de culturele zin van het woord.

This post is filed under Uncategorized. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.