Beste Kees
Beste Kees,
Met dit bericht wil ik helemaal niets bereiken laat staan mensen beïnvloeden. Ik heb dit geschreven om mijn gedachten eens te ordenen. Het ordenen van gedachten is voor mij één van de functies van het geschreven woord, en ik gebruik dit veelvuldig en dat zonder dat ooit naar iemand te sturen. Dit keer heb ik dit wel gedaan, met de bedoeling dat U een kijkje in mijn wereld kunt nemen.
Met mijn 46 jaar ben ik, omdat ik tijd over heb, weer eens begonnen met het leren schrijven van de Nederlandse taal. Met een wiskundige opleiding in de bagage, valt dat niet mee. Deze bagage verhindert mij elke keer, om het goed te doen. In de brugklas was mijn denkwereld nog dusdanig dat alles verwarrend was, dus het Nederlands was op dat vlak geen uitzondering.
Na zoveel jaren neem ik alles nog een keer door, en kom zelf tot een paar opmerkelijke conclusies.
Er is een grote kans dat U absoluut niet gaat begrijpen waar ik het over heb, en dat is dan ook precies het probleem, waar naar mijn menig logisch nadenkende mensen mee zitten wanneer het over de Nederlandse taal gaat.
Een taal heeft als eerste functie dat iemand, of iets begrijpt wat je bedoeld. Hoe mooier geschreven hoe beter de taal zijn functie kan uitoefenen. De woordvolgorde is daarin van belang, en natuurlijk allerlei andere zaken zoals de indeling en lay-out.
Wat is er dan zo belangrijk aan het feit hoe het gespeld is?
Waarom is het zo belangrijk voor mensen om dit goed of fout te vinden?
We vinden seconden goed gespeld, en secondes vinden we ook goed. Twee manieren van spellen voor dezelfde betekenis of omschrijving. Hierdoor wordt secondewijzer zonder tussen-n geschreven. Minuten is goed, maar minutes niet. Waarschijnlijk moet het veelvuldig gaan voorkomen in de media, en dan beslist iemand ergens dat het ook mag. Volgens de regels worden dan ook alle samenstellingen van dit woord ineens anders geschreven.
Mij lijkt het dat een woord goed of fout gespeld is afhangt van de interpretatie van de persoon of personen, die de regels hebben opgesteld. In die regels staat hoe je zelf dingen moet, niet kan, interpreteren. Als je die dingen zelf mag interpreteren, dan zou de spelling ook vrij mogen zijn. Je krijgt voor het verkeerd schrijven van een woord geen boete, maar in sommige gevallen word je er wel op afgerekend. Het is om die reden dat, het niet geheel correct schrijven van een verhaal of tekst, niet geheel vrijblijvend is.
Voor mensen die op gevoel, foutloos Nederlands schrijven, doet het pijn aan de ogen, waneer er spelling fouten gemaakt worden. Dit is voor mij nog wel te begrijpen, het is namelijk iets wat men geleerd heeft. Als het dan niet op eenzelfde manier terugkomt, is het vreemd, wat een naar gevoel opwekt. Dit is te vergelijken met kleding, waarbij verschillende kleuren niet bij elkaar passen.
Het is door het betitelen van goede of foute spelling dat dit ontstaat. We leren dit onderscheid en geraken er niet meer vanaf.
Bij een verkeerslicht is de regel dat als het rood is we stoppen, en wanneer het groen is we doorrijden. Voor de kleurenblinden onder ons hebben we het makkelijker gemaakt, door er twee verschillende lichten van te maken. Dus dan hebben we het over het bovenste lampje en het onderste lampje.
Er bestaat bijna geen uitzondering, en kan door verschillende personen niet anders worden uitgelegd. Dit blijft zo, en zal waarschijnlijk niet veranderen. Waarom zou het ook veranderen, dit is zijn functie en die is prima.
In de computer taal kan men programma’s schrijven. Twee verschillende gespelde programma’s kunnen hetzelfde doen. Het 1 is mooier geschreven, en werkt dus sneller. Een programmeur zegt ook dat het fout geschreven is, maar bedoelt eigenlijk, niet handig geschreven.
Waarom blijven taalkundigen zo vasthouden aan het goed of fout gespeld zijn van de taal. Het heeft in mijn ogen geen enkele functie. Voor veel personen is verkeerde spelling een grote ergernis. Het afschaffen van goed of foute spelling zou, binnen 1 generatie, deze ergernis naar het verleden doen verwijzen.
Op dit moment leven we in 2010, waarbij geschreven berichten verkeer een enorme sprong heeft gemaakt. Allerlei nieuwe woorden ontstaan binnen deze manier van geschreven communicatie. Het woord even, heeft in mijn ogen ook een nieuwe spelling gekregen, namelijk ff. Hetzelfde is van toepassing voor het woord inderdaad, wat ook gespeld kan worden als idd.
In Uw commentaar over een taalfout in een krant, welke ik hieronder nog een keer heb vermeld, bent U er van overtuigd dat wat er geschreven staat fout is. De redenering lijkt waarschijnlijk correct en logisch. Er zijn echter twee zaken die U over het hoofd ziet.
1. Het is al vaak zo gezegd en geschreven, dat het mij goed in de oren klinkt, en ik denk dat ik niet de enige ben. Dus mijn stelling is dat het goed geschreven is, maar dat de regels achterlopen op wat er met de taal gebeurt is. Einstein zei het al: Alles is relatief. Over een aantal jaren worden de regels aangepast, of een uitzondering gemaakt, waardoor het wel goed is. We weten nu al dat het ooit goed zal zijn, en daarom kan je het nu ook al goed vinden.
2. Het is Uw interpretatie, Uw wereld. Mijn wereld kan zijn: waar antibiotica een verzameling van antibioticum is, is de Verenigde staten een verzameling van staten. Precies hetzelfde dus. Een cocktail van antibioticum, is één spuitje met vloeistof en dus enkelvoud.
Waar het uiteindelijk over zou moeten gaan is het feit of de lezer het snapt. En er zullen weinig mensen zeggen: "Omdat het verkeerd geschreven is, snap ik het niet". Dus mijn conclusie is dat het goed geschreven is.
Taalkundigen maken regels om te verklaren waarom zij denken dat het zo geschreven moet worden. Wanneer het dan veelvuldig anders wordt geschreven worden de regels aangepast. De regels zijn dus geen regels. Ze zijn meer een methode om te onthouden hoe het geschreven moet worden. Aan het woord regel wordt hier dus een heel andere betekenis gegeven.
Iedereen die Nederlands leert schrijven zal moeten beseffen, dat het schrijven van de Nederlandse taal een gevoel kwestie is. Door veel te lezen, te doen, en veel fouten te maken krijg je het onder de knie.
Ben je niet zeker over hoe het geschreven moet worden, beredeneer het dan aan de hand van de “regels”. Op deze manier wordt de kans dat je het goed doet hoger. Wil je zeker weten dat het goed geschreven is raadpleeg dan de boekjes. Wit, Groen of Van Daele, het is allemaal goed, omdat iemand met aanzien gezegd heeft dat het goed is.
Goed, ik ben dus enorme voorstander van het afschaffen van het goed of fout zijn van de spelling van woorden. Omdat ik in deze wereld niet alleen ben, zal het afschaffen van het goed of fout zijn van de spelling voor mij altijd te laat zijn.
Klaas
————————————————————————————————————————————————-
Hier nog Uw bericht
"Als antibiotica niet aanslaat, is een operatie onvermijdelijk", wist Dagblad Trouw te melden over premier Balkenende (op 17 september jl.).
Medisch gezien zal het correct zijn, deze mededeling, maar taalkundig niet.
De zin moet luiden: "Als antibiotica niet aanslaan, is een operatie onvermijdelijk"
Want het woord antibiotica is een meervoudsvorm (van antibioticum) en daar past alleen een meervoudige persoonsvorm bij. Overigens is dit bericht een citaat van de RVD (Balkenende zelf had het niet fouter kunnen opschrijven). Ik bedoel maar dat Trouw (Misschien wel de beste krant van Nederland) er geen schuld aan heeft, het citaat stond ook keurig tussen aanhalingstekens.
Kijk, dit is nu weer net zo’n taalfout als: De media heeft erover bericht. Omdat het woord media een meervoudsvorm is moet die zin zijn: De media hebben erover bericht.
Een enkele keer gebruik je wel een meervoudsvorm bij een enkelvoudige persoonsvorm. Kijk maar naar de volgende zin:
De Verenigde Naties heeft besloten sancties te stellen aan Soedan.
En
De VS overweegt acties.
Omdat VN en VN beide een enkelvoudig orgaan aangeven kun je hier het beste de enkelvoudsvorm gebruiken bij de persoonsvorm.
Maar het is hier niet fout om te zeggen:
De Verenigde Naties hebben besloten sancties te stellen aan Soedan.
De VS overwegen acties.
Bij de woorden media en antibiotica ligt dat anders: die woorden slaan duidelijk op iets wat meervoud is en daar mag je alleen maar een meervoudige PV bij plaatsen in een zin.
Dus: de media zeggen, weten, willen, kunnen, moeten en wat ze nog allemaal meer kunnen doen.
Laten we hopen dat de antibiotica alsnog aanslaan (en niet: aanslaat) bij onze premier.
Kees van Kempen

January 31st, 2010 at 1:37 am
Waarom toch, Klaas, ga je nou zoveel schrijven als je dat niet kunt. In je tekst vond ik 13 fouten en dat zijn vaker taalfouten dan spelfouten. Meestal zeg je wat anders dan je bedoelt. Ik begrijp niet dat zo zo graag dingen doet waar je nou juist zo slecht in bent. Het hoeft toch niet! Er zijn nog zoveel andere, leukere dingen in het leven.
Kees
February 1st, 2010 at 1:23 pm
Beste Kees,
De dingen die ik goed kan heb ik al gedaan, of doe ik nog steeds. Waarom zou ik me tot deze dingen beperken. Ik mag aannemen dat jij ook niet altijd bezig bent met de taal.
Misschien kan je behalve op de vorm, ook op de inhoud reageren. Dit antwoord lijkt veel op antwoord van iemand die helemaal de weg kwijt is, en in jou geval weiger ik dat te geloven.
Met vriendelijke groeten
Klaas