Gesubsidieerd Anarchisme

Van oktober tot februari liep ik stage bij een stichting. Het viel me toen op hoeveel werk er wordt gedaan voor en door stichtingen, voor en door organisaties. Het is werk waar je van kan leven, soms heel goed zelfs. Voor alles is in Nederland wel een subsidie te verzinnen. Voor de fanfare van de gemeente, de muziekschool in de buurt, het jongerencentrum, kunstprojecten, multiculti / sociale cohesie projecten monumenten en dergelijke, maar ook voor stichtingen, organisaties of bewegingen die zich bezig houden met maatschappelijke en politieke kritiek.

Maatschappelijke en politieke kritiek wat bedoel ik daar eigenlijk mee? Ik denk dat ik vooral focus op die bewegingen die artiesten en die gemeenschappen die de Nederlandse staat eigenlijk niet willen erkennen, willen bedienen, willen aanvaarden of bepaalde aspecten van de overheid niet respecteren. In Nederland, gek genoeg, kan je met een goed projectvoorstel voor deze doeleinden toch wel subsidies verkrijgen. Dat is het vreemde of verdraaide van ons systeem.  In het democratische en “laatstebeetjesvandeverzorgingstaat”achtige Nederland waarin we leven, stimuleert de overheid de burger actief te zijn voor het maatschappelijke en dus ook (zowel positieve als negatieve) kritiek op het maatschappelijke. Je bent dan immers maatschappelijk geëngageerd.  Ik geloof zelf dat er een limiet zit aan de overheidskritiek die men met overheidsgeld kan uitdragen.

Maar stel dat. Hypothetisch stellen we dat de overheid, kritiek (lees wel kritiek, geen aanslagen, kidnappings etc.) op haar systeem tot het uiterste duldt. Ik geloof dan dat dat voor de subsidieaanvrager wel gewetenskwesties moet opleveren. Hoe kan je geloven in het zogenaamde anarchisme wat je propageert door je maatschappelijke werk, muziek of kunst, als de bestandsdelen van je product gemaakt zijn met geld en/of middelen van datgene waar je kritiek op hebt?

Volgens de Rastafarian Livity, zeg maar filosofie of levensbeschouwing, is self-reliance a must. Stel dat de dollar valt, er geen geld meer uit de muur komt, de supermarkten gesloten worden en de rellen op straat uitbreken…bij wijze van, dan staat de rasta daarboven, want hij of zij verbouwt zijn of haar eigen voedsel.  Nou is dit een erg respectvolle doch hoge discipline die veel Rasta’s (waaronder ik) niet aan (kunnen) houden. Het koppelt je echter wel meer en meer los van het Babylonische systeem waar je als rasta op verschillende wijze tegen vecht. Je bent echt onafhankelijk. Reggaemuziek is natuurlijk een populaire (kunst)vorm van maatschappelijke en politieke kritiek. De ene artiest is wat meer conscious dan de ander, maar de boodschap van vrijheid, vrede en gerechtigheid komt regelmatig naar voren in de teksten van Rastafarian reggae artiesten.  Hier in Amsterdam is een onbekende diverse doch grote Rasta gemeenschap.  Degene die echte rasta reasonings (discussie bijeenkomsten) of feesten organiseren met alleen conscious muziek (dus geen agressieve liederen over wapens, sex, of homobashing) hebben vaak de mogelijkheid om hier subsidie voor aan te vragen.  Sommige kiezen er niet voor en sommige juist weer wel. De mogelijkheden om feesten beter te promoten en zo dus ook de Rasta boodschap verder te verspreiden worden verhoogd. De gedachtegang onder veel Rasta’s is dat Babylon genoeg gestolen heeft van “ons”, dus dat een simpele subsidie aanvragen totaal geen issue moet zijn. Met stelen van ons, wordt vaak genoeg gewezen naar de periode van slavernij, maar ook op de huidige tijd. Dit lijkt op dezelfde gedachtegang van Rasta’s die een uitkering nemen, omdat er 400 jaar slavernij is geweest. “Waarom zou ik werken, als ze ons 400 jaar uitgebuit en onderdrukt hebben?” Ik heb hier begrip voor, maar ik waardeer het niet. Ik geloof dat je als rasta je eigen boontjes moet kunnen doppen en niet je hand hoort op te houden bij Babylonische instanties. Wat voor waarde heeft het uitschreeuwen “Burn down Babylon” wanneer Babylon de speakers financierde waar je boodschap uitschalt.

Hiphop is een kunstuiting te vergelijken met reggae. Ontstaan als een vorm van rebellie en expressie tegen de uitzichtloosheid en onderdrukking van de Amerikaanse getto’s. Toch wanneer we kijken naar Nederlandse hiphop in 2008, zien we hoe Hiphop uitgemolken wordt. Natuurlijk heb je je Ali B’s en Brainpowers die volledig voor de showbusiness zijn gegaan en zich niet schamen voor hun commerciële succes. Er zijn echter ook artiesten die zich in een schijnheilig schemergebied bevinden. De afgelopen jaren is er in Nederland ook steeds meer politieke hiphop. Hiphoppers die hun frustraties en ongenoegen met de maatschappij, de Nederlandse en de internationale politiek uiten.  Nederlands Grootste Nachtmerrie was de naam van het album van de rapper Salah Edin uit Alphen aan de Rijn.  In zijn eerste single “Het land van..” vertelt  Salah Edin het verhaal van iemand die radicaliseert en langzaam verandert in een Guantanamo gevangene. De clip laat onder andere zien hoe een oude Hollandse vrouw een oudere moslim ziet bidden,  flipt en de politie probeert de vertellen dat de moslim een bommenriem heeft. Die blijkt dan later er niet te zijn, maar de man wordt wel opgepakt. Een aparte clip en nummer waar ik nog steeds niet echt  mijn mening over kan geven.  “Ik wil laten zien wat er leeft in de maatschappij. Dit is hoe ik erover denk.  Mensen leven in hun huiskamer en nemen voor lief wat ze via de televisie voorgeschoteld krijgen. “, zegt Salah Edin in een interview met Algemeen Dagblad.  Ik geef hem hier gelijk, het is slechts vrijheid van meningsuiting, vrij eenzijdig en zeer negatief over Nederland en haar maatschappij.  Zijn clip is echter gemaakt door productiebedrijf CCCP. Zij worden mede gefinancierd door het TAX videoclip fonds van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. (Hakkenberg en Bos 2007) Kortom indirect gebruikt Salah Edin geld van de overheid om de overheid en de bevolking af te kraken.

Rapper Appa uit Amsterdam Noord gaat nog een stapje verder. Hij schreeuwt het uit in zijn nummer Schijt aan de Overheid.  Toch werkt hij zo wat als ambtenaar voor de staat of in ieder geval de Gemeente Amsterdam! Een optreden voor de Jongerenraad in Bos en Lommer of workshops doen met gevangenen. Appa doet het allemaal! En wederom besteedt de overheid geld aan degene die haar dusdanig bekritiseert of eerder in dit geval  simpel en domweg beledigt.

Toch spannen krakers vaak echt de kroon. Krakersgemeenschappen presenteren zich regelmatig als anarchistisch en onafhankelijk. Iets wat de voorgaande door mij genoemden niet zo explicitiet doen.  Toch zijn er genoeg krakers die graag gebruik maken van overheidsgeld om hun gekraakte bezit te legaliseren en later te renoveren.  Een succesverhaal uit 2003 laat zien hoe dat ging in Nijmegen. In Nijmegen is er de Grote Broek een krakerscollectief dat zich midden in een drukke winkelstraat heeft gevestigd. 18 jaar standvastig kraken heeft hun opgeleverd dat de gemeente het complex  heeft gekocht voor  1,2 miljoen euro aan belastinggeld van de originele eigenaar, en voor dezelfde prijs weer doorverkocht heeft aan een woningcorporatie. Deze woningcorporatie kreeg nog tussen de 160000 en 285000 euro om het complex te renoveren.  De Grote Broek, met haar 10 vaste inwoners, krijgt nog eens 40000 euro om de culturele broedplaats functie te versterken van het complex. Dat uit zich in een vegetarisch eetcafé en een kroeg zonder horecavergunning, die beide alleen in het weekend geopend zijn. (Elsevier 2003) Is dit niet schandalig? De woningcorporatie krijgt geld om een pand voor zo’n twee ton te renoveren en betaalt er meer dan een miljoen voor. Ontzettend hoge bedragen als het maar uiteindelijk tien mensen betrekt. Voor hetzelfde geld hadden er misschien zo tien sociale huurwoningen gebouwd kunnen worden, voor respectievelijk tien hypothetische families met een beperkt inkomen. Staan die krakers daar dan ook bij stil?

Na dit alles lijkt het natuurlijk alsof ik alleen maar gal kan spuwen over mijn mede broeders en zusters in de zelfde strijd. Wij zien allemaal maar al te graag oplossingen voor de problemen, de ongelijkheid  en de onderdrukking in de huidige maatschappij. En ook laten we dat allemaal maar al te graag weten aan de buitenwereld, de bevolking maar ook aan Babylon.  Misschien wil ik daar later ook nog geld mee verdienen, en ben ik daarom misschien ook jaloers op die mensen die heel knap subsidies hebben weten te pakken. Daarom wil ik ook de mensen die ik besproken heb niet daadwerkelijk aanvallen. Ik wil alleen waarschuwen voor de hypocrisie en daar bewustzijn over oproepen. Het symbolische middel: geld waar jij je conscious activiteiten mee weet te financieren, heeft misschien al een lange weg afgelegd.  Van de belastingbetaler zoals jij naar de mannen in strakke pakken met speciale dinsdag koffertjes,   naar de vage kunst en cultuur fondsen,  terug bij jou.  En met datzelfde geld klaag je direct over bijstandsmoeders en hoe zij met niets proberen rond te komen.  En daar ligt de fout. Veel mensen weten niet hoe ze dit soort belasting meevallers en subsidie traktaties kunnen pakken. De Overheid gaat je daar geen les in geven, maar het is voor iedereen uit te vinden.  Had dat koffertje wat in jouw videoclip of jouw culturele activiteit verwerkt is, niet beter naar die bijstandsmoeder kunnen gaan?  Aangezien wij allen toch naar vrijheid en onafhankelijkheid streven?

Hakkenberg en Bos (2007) “Commotie over radicale clip” Algemeen Dagblad 7 april 2007, URL: http://www.ad.nl/binnenland/article1252671.ece

Elsevier (2003) “De Krakersbeweging” (Augustus 2003), URL: http://www.pimfortuyn.com/asp/default.asp?var=0&id=1493&t=show&zoek1=krakers