Geen enkel individu kan alle daklozen van geld voorzien en ervoor zorgen dat ze altijd te eten hebben, maar ieder individu kan zijn steentje bijdragen. Wie geeft op een dag niet een euro uit aan iets wat eigenlijk echt niet nodig is? Als iedereen die ene euro zou uitgeven aan een dakloze, dan zou het probleem al een stuk kleiner zijn.

Drie zomers geleden in Marokko op een hete zomerdag kwam een oude vrouw met drie kleine kinderen die er uit zagen alsof ze al weken niet gedoucht hebben in het dorp om geld te vragen van mensen. Zo gaan ze alle deuren af en krijgen ze losgeld, water en eten. Ik woon in de eerste straat van een van de twee ingangen van het dorp en daar kwam ze dan ook het eerst langs. Ik heb mijn plicht gedaan en daarna zijn ze verder gegaan. Een paar uur later zit ik met mijn neef bij een zaakje verderop een broodje te eten en daar komt die vrouw binnen om haar losgeld te wisselen in briefjes. De stapels munten die zij uit haar zakken haalde zie je niet eens op de kermis. Makkelijk verdient zou je zeggen, want zo arm was ze niet meer. De laatste tijd wordt er gediscussieerd over het feit dat daklozen tot wel honderden euro’s per persoon bij elkaar schrapen op een dag. Of het helemaal waar is of niet, ik hoor veel stemmen over dat het eigenlijk belachelijk is dat zij “zonder inspanning” zoveel geld verdienen terwijl wij het moeilijk hebben met een studie, baan en vaste lasten.

De (vermeende) overlast die sommige van hen veroorzaken door bijvoorbeeld irritant bedelen en openbare dronkenschap dragen bij aan de slechte beeldvorming, waardoor voor veel mensen het motief om te helpen (voor zover je die nodig hebt) verdwijnt. Ze worden dan ook als tweederangsburgers gezien en behandelt. En de eerste die aangekeken wordt ter oplossing van het probleem is de overheid. Los van het feit dat de overheid veel meer aan het probleem kan doen dan zij tot nu toe voor elkaar gebracht hebben, is dat niet de juiste insteek. Kijk naar wat je zelf kunt doen. De Koran verplicht minimaal 2,5% van het inkomen te schenken aan de armen. Dat is bijna niets. Zelfs de armen moeten dat percentage afstaan van wat ze hebben. Er is altijd iemand armer dan jij. Er is altijd iemand die het slechter heeft. De negatieve houding jegens daklozen is onterecht. Het gaat namelijk niet om de dakloze die (zogenaamd) zonder inspanning aan zijn geld komt. Net als jij en ik moet een dakloze altijd inspanning leveren om aan geld te komen, alleen is voor het de dakloze veel zwaarder dan voor ons. Probeer jij maar de hele dag alleen op straat te dwalen zonder geld en niks te eten. Dag in dag uit en elke keer maar weer verzinnen hoe je nu weer aan geld gaat komen. Wachten tot de 25^e klinkt toch een stuk aantrekkelijker in de oren.

Mocht het waar zijn dat een dakloze gemiddeld 200 á 300 euro op een dag verdient, ik zie er niet veel van. Voor velen die ik tegenkom zijn drugs het probleem. Het is niet de goedkoopste troep waar ze aan vast zitten en ze hebben ook redelijke doses nodig om hun high te krijgen. Ik kom er veel tegen bij mijn werk in de buurt. Toen ik vorig jaar een keer op Rokin liep zag ik een (voor mij) bekende dakloze in het halletje zitten van de Snooker Centre. Ik had een broodje in mijn handen (onaangetast) die ik hem aanbood. Hij vroeg me om een euro. Ik zei dat ik een broodje had voor hem. Hij weigerde, hij wilde perse een euro. Waar zou dat voor zijn dan? Afgelopen woensdag precies hetzelfde verhaal. Ik loop de Albert Heijn uit en bij de bakker aan de overkant staat iemand voorbijgangers om geld te vragen. Altijd handig voor een bakker, dan kunnen mensen moeilijker weigeren. Alleen had deze gast had het wel heel hoog in zijn bol, want hij vroeg echt om specifiek twee euro aan iedereen die langs kwam. Hij nam geen genoegen met minder. Ik bood hem aan die twee euro bij de bakker te besteden, maar hij wilde liever cash. Dikke vinger! Ik kan nu eten voor je kopen, dan is het geld goed besteed en kun je lekker eten.

Ik begrijp aan de ene kant de frustratie wel van zo een persoon. De pijn en stress zou ik ook wel kwijt willen na zo lang te dwalen. Het geld is alleen zo veel beter te besteden. Al is het alleen om te slapen ’s nachts en gewoon te kunnen eten. Meer heb je ‘en principe’ (op zijn Frans) niet nodig. Hoe uitzichtloos je situatie ook is, met een paar honderd euro per dag of per maand heb je toch meer geld dan ik en ik betaal me al plat aan rekeningen. Laat staan wat een dakloze zonder vaste lasten kan doen met zoveel geld. Sommigen verzinnen dan ook de leukste manieren om aan geld te komen. Zingen, dansen, voorlezen of een raar verhaal ophangen. Het kan niet gekker worden. Zo kwam er een keer in het Vondelpark een man naar me toe met een doekje tegen zijn hoofd gedrukt. Hij zei dat er een wond zit en dat hij AIDS heeft. Zo vertelde hij dat niemand in zijn buurt wil komen zodra ze dat horen. Heel zielig allemaal, dus ik geef die man wat geld en onze wegen scheiden. Het mooie aan het Vondelpark is dat je bijna eindeloos in de verte kunt kijken. Dus ik hou die man in de gaten en ja hoor: zo een 200 meter verder gaat het doekje in zijn zak en huppelt hij vrolijk verder. Weer drie euro rijker!

Het maakt niet uit hoe ze het doen, maar ze doen het. Als je verder kijkt dan de oppervlakte (het feit dat ze moeten liegen om aan geld te komen), dan zie je een heel ander beeld dan je gewend bent. Stel je voor dat je niet weet waar je slaapt vanavond, of je wel kunt eten en of je morgen wel weer genoeg geld bij elkaar kunt krijgen. Gun de dakloze ook een goed leven. Een heel goed initiatief om daklozen weer op de goede weg te krijgen is het Z Magazine. Daklozen kunnen voor 80 cent p.s. de kranten inkopen en verkopen die op straat voor 1,50. Ze kunnen zelf bepalen waar en wanneer ze gaan verkopen. Ze delen hun hele week zelf in. Het zijn zelfstandig ondernemers die inkoop en verkoop doen, waarmee ze stukje bij beetje weer op de rails kunnen komen. Er zit een hele organisatie achter het Z Magazine met bestuur, redactie en veel vrijwilligers. Er zitten ook daklozen in de organisatie. Projecten als deze zien we te weinig in Nederland. Er is zoveel ruimte om die paar mensen te helpen. Want Nederland kent betrekkelijk weinig daklozen in vergelijking met andere landen.

Ook vanuit het individu is er veel meer ruimte om te helpen dan er nu naar buiten komt. Sommigen zullen zeggen dat het een utopische gedachte is, maar als iedereen die in Amsterdam Centrum komt een euro zou neerleggen voor de daklozen, dan zou er genoeg te eten en te drinken zijn voor elke dakloze die daar ronddwaalt. Dan zouden we er misschien ook een stuk minder aan over houden.

Dit is een reactie op het artikel van Abdelkader Benali – de Überallochtoon

http://www.vublogs.nl/benali/2007/02/de_uberallochto.html

Beste meneer Benali,

Het verbaasd me dat een man van uw intellect zo in hokjes kan denken wat betreft vrouwen (aan de VU). Maar eerst het begrip Überallochtoon: dat moeten we in 2 delen verklaren om te begrijpen wat er precies bedoeld wordt. Über = boven een bepaald denkkader staan. Allochtoon = een persoon waarvan 1 of allebei de ouders niet uit Nederland kom(t)en. De Überallochtoon is dus een vrouw van niet Nederlandse afkomst die boven een bepaald denkkader staat. Waarbij het denkkader een onderdrukte/achtergestelde islamitische vrouw moet voorstellen.

De vrouw heeft die positie al lang bereikt, daar heeft ze de VU niet voor nodig. De generatie (allochtone) vrouwen die deze heeft voortgebracht staat nog steeds rechtop. Jarenlang hebben deze vrouwen gezwoegd en geploert achter de schermen. Dat betekent dat zij bovenal (voor de lieve dames van nu) eerst met opgeheven hoofd rond mogen lopen. De energie die zij over de jaren heen kwijt zijn geweest door 100% toewijding aan gezin en familie in een land waar ze niet eens welkom zijn maakt hen Über (als we dan echt Duits moeten praten). Geen Überallochtoon, maar zelfs daar boven.

En wie heeft het over kleding naar maatstaven van de moderne tijd? Kleding = kleding, dus om te bedekken hoe je geboren bent. Dat is de enige maatstaf (t.o.v. kleding) naar mijn mening. Als je het maar niet te koud of te warm hebt en je lekker voelt. Dus die zogenaamde mooie, korte en exposé kleding hoort niet zozeer bij de Überallochtoon, meer bij de Über(…). De coole attitude waar u het over heeft geeft ook blijk van gebrek aan kennis van zaken. Die attitude is niet enkel toe te schrijven aan de dames van de VU maar aan hen allen in het algemeen. Ze hebben een vlotte babbel en zijn niet op hun achterhoofd gevallen. Naar mijn inziens meer uitgekookt dan menig “autochtone” vrouw en dan ook nog te zeggen dat dit het enige wormgat voor deze dames aan de VU is: een belediging tegenover alle hardwerkende dames die wat van hun toekomst willen maken en daar zitten omdat ze zélf de keuze gemaakt hebben. Er zijn voor zover ik weet minder allochtone meisjes aan de VU die het zien als wormgat dan die het niet zo zien.

Nog 1 ding over de metro en de fiets. De meest voorname reden dat ik geen fiets heb in A’dam is omdat 1 ik heb een auto en 2 hij wordt toch gestolen. Als het geen junk is dan is het de milieupolitie omdat de fiets niet staat waar het mag. En de tram in A’dam (vooral lijn 5) is gewoon veevervoer, ik denk dat fietsers minder bezweet aankomen dan trammers…

 Scheidslijnen in de Samenleving

Zit ik in de Get Down te genieten van mijn rust komt er een gast naast me zitten en zegt: “hey, jij bent die gast uit Shouf Shouf Habibi, of niet?” Ik keek hem scheef aan met de vraag of hij dat serieus meende. Toen kwam de tweede domme vraag: “vind je het raar dat ik dat als Nederlander aan jou als Marokkaan vraag?” Wat zijn bedoelingen precies waren vraag ik me nog steeds af. Ik merkte dat hij me uit de tent probeerde te lokken, maar vooralsnog bleef ik rustig. Ik draaide de vraag om. Ik vroeg hem of hij iets raar vond aan de manier waarop ik deed en hoe ik in mijn omgang was met de mensen daar. Had ie niks op te zeggen. Toen zei hij dat ik anders was. Anders dan wie?. Zegt ie: “anders dan andere Marokkanen.” Toen ik vroeg welke Marokkanen hij kent, had ie weer niks te zeggen. Ik vroeg hem wat hij wist van Marokkanen, op de film na dan. Driemaal raden: niks.

Ik vind het grappig dat hij mij tegen kwam, want op de manier dat hij praatte had hij niet verwacht dat hij op zijn plaats gezet zou worden. Wat hij moet weten is dat ik niet ondergeschikt ben aan hem of wie dan ook. Ik wens ook niet op zo een toon aangesproken te worden. Ik ben niet meer of minder dan jij, gedraag je dan ook zo. Ja, ik vind het vreemd dat je me zo een vraag stelt. Niet omdat ik een Marokkaan ben of jij een Nederlander, maar omdat ik je niet ken. Zo praat je niet tegen iemand die je niet kent. Niet op zo een toon. Je mag nog van geluk spreken dat je iemand met geduld tegen het lijf bent gelopen.

Ik vraag me af waar dat gevoel vandaan komt. Het gevoel boven een ander persoon te staan om het feit dat hij Nederlander is en ik niet. En hij vond het vreemd toen ik de discussie omdraaide. Ik confronteerde hem blijkbaar toen ik precies hetzelfde deed. Hij stelde mij rare vragen over het feit dat ik Marokkaan ben en mijn omgang met zaken, maar was stomverbaasd toen ik hem niet de antwoorden gaf die hij had verwacht. Het is duidelijk dat hij in hele nauwe boxen denkt met scherpe scheidslijnen. Hij is een Marokkaan, die ander is een Rasta en die kale met die baard kan ik al helemaal niet plaatsen: dus die zijn anders. Schei toch uit man. Zeg dan niks. Ik wil op elk moment van de dag praten over multiculturaliteit, religie, samenlevingen, noem het maar op. Maar val me niet lastig met praatjes over Marokkaantjes en dat ik anders ben. Anders dan wie? Waarmee vergelijk je mij, Nederlanders? Kun je zeggen dat er vandaag de dag nog een eenduidige beschrijving is van een Nederlander? Verschillen zitten niet alleen in huidskleur of paspoort, ook in de dagelijkse realiteit: in opvoeding, opleiding, omgeving, werk. Dat geld voor ieder persoon in Nederland. We zitten allemaal vast in hetzelfde net en je helpt niet mee door je zo te gedragen.

Illusie als Beeldvorming

Op de middelbare school was het erger. Het enige wat mensen uit mijn klas ‘wisten’ over Marokkanen was dat ze luid en asociaal zijn, omdat die jongens van het VMBO beneden altijd de boel ‘verstoorden’. Die (vwo’ers) hebben duidelijk geen verstand van zaken. Ja, we praten misschien iets luider dan gemiddeld en we zijn wat extraverter in ons doen (zie ook de politiestaat over lichaamstaal), maar dat maakt ons niet asociaal. Het maakt ons gezellig. Kom eens bij een gesprek zitten en je ligt constant dubbel en hebt het zeker naar je zin. Voor diegenen die blijven zeggen: ja, maar jij bent anders. Ik ben niet anders. Ook ik praat hard, praat met mijn lichaam en ben elk moment van de dag voor die gesprekken te vinden. Men denkt aan de hand van kwantitatieve gegevens een oordeel te kunnen geven over de kwaliteit van een Marokkaan of van welke allochtoon dan ook. Dat is fout en niet de manier waarop we zijn getrouwd.

Het beeld dat bestaat over Marokkanen is slechts een beeld, een illusie in de letterlijke zin van het woord. Het merendeel is nog nooit binnen geweest bij een Marokkaans gezin. Toch zeggen de meeste mensen dat Marokkanen geen vrij gezinsleven hebben, waar religie, traditie en taboes heersen en de vrouw een niet significante rol toebedeeld is. Men weet niet waar ze het over heeft. Ten eerste, religie is belangrijk. Niet alleen in het leven van de Moslim, ook de Jood, de Christen, de Hindoe of de Rastafarian. Religie in je leven is een bron van kennis en ervaring en helpt in de persoonlijke ontwikkeling. Belangrijk voor elk individu is het hebben van een identiteit. Je staat voor wie je bent. Religie is geen losse entiteit die bestaat (of kan bestaan) los van de mens. Religie is de relatie tussen een individu en God en kan per definitie niet losgetrokken worden van de (gelovige) mens. Tradities worden met respect benaderd en zijn er niet voor niets. Hier in het Westen zijn (enkele) tradities geïncorporeerd in Christelijke feestdagen, die nu dienen ter stimulans van de economie. De verwachte omzet van bedrijven in december bijvoorbeeld worden niet zonder Sinterklaas (cadeaus), Kerstmis (cadeaus en torenhoge energierekeningen) en Nieuwjaar (vuurwerkverkoop) berekend. Zo diep geworteld zitten ze, laat mij dan op zijn minst tradities onderhouden die niet ten behoeve zijn van de kapitalistische economie en die ten goede komen van mijn ontwikkeling en mijn omgang met mensen. Vol onbegrip over verscheidene tradities, maar wanneer het suikerfeest weer eens is aangebroken dan wordt door iedereen gevraagd of er koek en snoepgoed meegenomen kan worden…

Over taboes gesproken, die zijn vandaag de dag zo groot nog niet. Iedereen heeft radio, tv en internet en een ieder wordt blootgesteld aan dezelfde informatie als elk ander. Marokkaanse ouders zijn inderdaad (over het algemeen) strikt in hun regels omtrent bidden, school en discipline (met recht), maar laten de kinderen verder vrij in hun doen en laten. Seks is misschien een onderwerp dat niet overal besproken wordt zoals bij Spuiten & Slikken. Maar zeg nou zelf, zijn dat de gesprekken die je wilt voeren met je ouders? En vier, over de vrouw kan ik wel eindeloos schrijven. Simpel gezegd, had je alle Marokkanen uit Nederland willen hebben? Had je hun vrouwen nooit moeten laten komen (gezinshereniging), want dan waren ze zelf terug gegaan. Zonder de vrouw binnen het gezin zou het leven niet zijn wat het is. Zij is zo belangrijk in de opvoeding, in tijd van problemen, in tijd van voorspoed. En laat er geen misverstand over bestaan: men denkt dat de Marokkaanse man de dienst uitmaakt binnenshuis, dus echt niet! Vraag dat maar aan een Marokkaan als je in de Get Down zit. Er is een reden dat Eva geschapen werd.

De Nieuwe Generatie

Ik spreek niet graag van verschillen tussen mensen in het algemeen. Dat ik een Marokkaan ben zie ik als het hebben van een bredere achtergrond. Meer kennis van verschillende talen en culturen, wat je als mens helpt te ontwikkelen. Nee, in Nederland moeten we het als een gebrek zien. Een obstakel. Of je bent Nederlander of niet. Ik ben Nederlander in de zin dat ik het rode paspoort heb en hier ben geboren en getogen, hier onderwijs volg, hier werk, hier mijn belasting betaal, hier mijn leven leef. Precies dezelfde (kwantitatieve) zaken die iedereen in Nederland Nederlander maken. Mijn inhoud is gevormd door mijn opvoeding, religie, sociale omgeving. De zaken die mij een Marokkaan maken (ja, dus ook het groene paspoort!) worden niet gedeeld door veel andersgestelden in Nederland en daarop wordt ík anders benoemd. Maar die zaken die mij een Marokkaan maken heb ik als extra lading in mijn rugzak waarmee ik mij door Nederland heen manoeuvreer.

We hebben veel meer overeenkomsten dan verschillen en toch worden we geclassificeerd en gewaardeerd aan de hand van onze verschillen. We leven naast elkaar als mensen die van elkaar verschillen, terwijl de overeenkomsten reden genoeg zijn om geen verschil in elk ander te zien. Zoals ik al zei: we komen hier ter aarde, groeien hier op, spelen, leren, sporten, werken hier. We betalen dezelfde belasting, ademen dezelfde lucht in, maken gebruik van dezelfde ruimte die ons allen toekomt. En dan heb ik het hier alleen nog maar over landsgrenzen. Een begrip dat is voortgekomen uit diezelfde classificatie naar zogenaamde verschillen. Een probleem dat zich (ik weet niet hoe) lang geleden afspeelde, ontwikkeld heeft en nu in een nieuw jasje nog aan de gang is. Hoe is dat mogelijk denk je? 

Ik laat me niet anders noemen op grond van de buitenkant. Praat met me voor je oordeelt. Ik zie een generatie opkomen die het verschil zal maken. Niet het verschil tussen het standaard begrip van een Nederlander (met diens tradities) en een Marokkaan. Maar in het opheffen van bovenstaand verschil. We hebben een eigen identiteit waar we trots op moeten zijn, maar we moeten accepteren dat we dit land delen en dat we de wereld in bruikleen hebben. Hij is niet van mij en niet van jou. Dus oordeel niet op grond van wat je niet weet, maar leer wat er te leren valt en leef ermee. Want noch jij, noch ik kan het verschil maken. Alleen wij (jij én ik) kunnen voor een revolutie zorgen. Kijk niet naar wat de overheid voor je kan doen, want ze kan niks voor ons doen. Zij heeft er elk belang bij dat wanneer puntje bij paaltje komt, het land verdeeld is en de mensen onderling vechten. Dat is de enige manier waarop zij haar macht kan behouden. Ons verdelen is een mechanisme dat die machtsverhouding in stand houdt. Het is aan ons om dat mechanisme te breken. Het is aan ons om grensoverschrijdend te denken en te zijn. Het is onze taak om de samenleving tot een leefbare plek te maken. Het begrip ‘samen’ moet weer terug naar samenleving, want momenteel is er geen beleving. Alleen de passiviteit van de massa.